FATİH EĞRİ! İNSANLIK ANITIYLA DOĞRULTALIM

20 Ağustos 2009 tarihinde Habervesaire’de “Fatih’in Yahya Kemal’e Takdimi” başlığıyla bir haber yayımladık. Devlet büyüklerimizin herhangi bir plan ve programa bağlı olmadan, rastgele her yere Türk büyüklerinin heykellerini yerleştirme isteği sonucunda Yıldız’daki Yahya Kemal Parkı’na dikilen Fatih Sultan Mehmet heykelini eleştirdik.

Eleştirilerimi üç ana maddede topladım. Haberin tamamı için tıklayınız: http://www.habervesaire.com/haber/1547/

1. Fatih heykelin yerleştirildiği parkın adı “Yahya Kemal Parkı”. Fatih’e 50 metre mesafede bastonu kırık bir Yahya Kemal heykeli var. Parkın girişindeki Yahya Kemal Parkı tabelasının harfleri eksik. Kısacası park peyzaj açısından bakıldığında yüz üstünden yüz alır, ancak Yahya Kemal’e saygı sıfır.
2. Parktan sorumlu İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bu heykelin neden buraya konduğunu sorduğumuzda ise cevap oldukça şaşırtıcıydı. Bir kere belediye heykeli hangi parka koyduğunu bile bilmiyordu. Belediye Fatih Heykeli’ni tarihi bir park olan Yıldız’ı gezmeye gelen turistlere Fatihi tanıtmak için koyduğunu, yazılı olarak bildirdi. Büyükşehir Belediyesi Yıldız ve Yahya Kemal parklarını karıştırmıştı. Daha da vahimi heykelin Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından İstanbul’un fethinin 556. yılı anısına yaptırılmış olduğu bilgisi de yoktu. Halbuki heykelin açılışına Kadir Topbaş da katılmıştı.
3. Son eleştiri ise heykeli sipariş edenlere ve heykeltıraşa yönelikti. Şöyle demiştim: “Ne zaman Fatih’i sadece İstanbul’u fetheden büyük padişah olarak resmetmeyi, heykellerini dikmeyi bırakacağız? Neden belediye Fatih’in kitaplara olan düşkünlüğünü ve tarihe, bilime ve resme sevgisini tanıtmaz? Neden askeriye onun mitolojiye olan ilgisini, Troia Savaşları’nın geçtiği bölgeyi ziyaretini heykelleştirmez? Herhalde bu, tarihe tek yönlü bakışımızdan kaynaklanıyor.”

Bütün bu eleştirilerime tabii ki cevap alamadım. Aradan bir buçuk yıl geçti ama Yahya Kemal heykeli onarılmadı. Tabelanın eksik harfleri yerine konmadı. Ancak park gazetelere haber olmayı sürdürüyor. “Muhteşem Eğri” başlığıyla 31 Ocak 2011’de Habertürk Gazetesi’nde çıkan habere göre Fatih Heykeli kaidesiyle birlikte gün geçtikçe eğriliyor. http://www.haberturk.com/kultur-sanat/haber/596671-muhtesem-egri

Habertürk Gazetesi’ni arayan bir vatandaş “bu ayıba neden kimse müdahale etmez” diye şikâyette bulunmuş. Anlaşılan kaideyi yapanlar kaidenin oturduğu zemini sağlamlaştırmamışlar. Doğrultmak için yeni bir çalışma; çimento, demir ve işgücü gerekiyor.

Sorumlu gazetecilik, daha da önemlisi sorumlu bir vatandaşlık anlayışımdan dolayı olaya müdahale etmek istiyorum. Ayrıca bir “zihni sinir” projesiyle çözüm önerisi de getiriyorum. Haberin yayımlandığı günden bir gün sonra, 1 Şubat 2011’de ülkemizin doğusunda bulunan bir kentin belediye meclisi kentlerindeki bir heykelin yıkılması gündemiyle toplandı. 4’e karşı 19 oyla “ucubenin” yıkılması yönünde karar çıktı. Uzmanlar ve anıtı tasarlayan heykeltıraş Mehmet Aksoy bu heykelin başka bir yere taşınmasının mümkün olmadığını belirtiyor. Sanatçı 12 Ocak 2011’de yaptığı basın toplantısında şöyle diyor: “Öyle kepçeyle, dozerle yıkılacak birşey değil. Normal betondan 3 misli daha dayanıklı, akışkan beton içinde çelik borular ve güçlü bir demir konstrüksiyon var” (DHA, 12.01.2011). Geriye Taliban’ın Mart 2001’de Bamiyan’daki Budha heykellerini yok ederken kullandığı yöntem kalıyor: Heykeli dinamitlemek!

Bu durumda büyük bir beton ve demir yığını ortaya çıkacak. Açıkçası, Kars’a fazla gelen heykelin molozuna İstanbul’un ihtiyacı var. Ey devlet büyükleri bu güzel proje için bir araya geliniz. Hep birlikte İnsanlık Anıtı’yla Fatih Heykeli’ni doğrultalım.

FATİH SULTAN'IN YAHYA KEMAL'E TAKDİMİ

Her gün gelip geçtiğiniz yoldan evinize doğru yürürken devasa bir Fatih Sultan Mehmet heykeliyle karşılaşırsanız şaşırmayın. Heykeli selamlayın ve evinize, sevdiklerinize doğru yürümeye devam edin. “Bayram değil seyran değil, niçin dikildi bu heykel” sorusunun cevabı çok basit olsa da öğrenmek için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne resmi başvuruda bulunmanız gerekebilir. Ben öyle yaptım. Belediye, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gereğince verdiği gönderdiği yazıda şu cevabı verdi: “Turistlere Fatih Sultan Mehmet’i tanıtmak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nce yaptırılmıştır.”

Yıldız’daki Yahya Kemal parkında yer alan bu yeni heykel, Barbaros Bulvarı’nda Beşiktaş’tan Balmumcu istikametinde ilerleyen araçları selamlıyor. Fatih’i, yüzyıllar sonra Yahya Kemal’le buluşturan bu yaratıcı projenin hikâyesi ise şöyle: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü Beşiktaş’ın göbeğindeki güzel parkı yenileme kararı aldı. Zamanın ve kullanıcıların tahribatına uğrayan yürüyüş yolları onarıldı, çağdaş bir peyzaj düzenlemesi gerçekleştirildi. Buraya kadar her şey güzeldi. Derken, parka isimin veren şairimizin mütevazı heykelinin karşısına, sadece kaidesi 3 metre yüksekliğinde, toplam yüksekliği ise 6 metreye ulaşan Fatih heykeli dikildi.

Acaba Yahya Kemal’in, ismini verdiği parkta heykeli yeterince güçlü bir imge değil miydi? Beşiktaş’ın –aslında tüm İstanbul’un- nadide yeşil alanlarından biri neden “daha yüksek” ve “daha büyük” bir Türk büyüğüne ihtiyaç duymuştu? Büyükşehir Belediyesi’nin 30 Haziran 2009 tarihli cevabı bu konuya da açıklık getiriyor (İmla hataları Büyükşehir Belediyesi’ne ait):

“Söz konusu parkta bulunan fatih sultan mehmet heykeli, tarihi bir park olan yıldız’ı gezmek, görmek için gelen turistlere tanıtım amacıyla konulmuş olup, parkın isminin değiştirilmesi gibi bir projemiz bulunmamaktadır.”

“Tarihi bir park olan yıldız’ı…” cevabı, belediyenin diktiği heykelden bihaber olduğunu gösteriyor. Çünkü heykel “tarihi” olan Yıldız Parkı’na değil, Yahya Kemal Parkı’na dikilmiş. Koskoca bir kent yönetilirken bunlar atlanmış olabilir düşüncesiyle, internette yaptığım kısa bir aramada Cihan Haber Ajansı’nın servis ettiği ve birçok gazete tarafından kullanılan habere rastlıyorum. Habere göre heykel, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından İstanbul’un fethinin 556. yılı anısına yaptırılmış. Bu durumda Büyükşehir Belediyesi’nin verdiği bilgilerde herhangi bir doğruya rastlamak mümkün değil. Yani “bilgi edinme hakkı”mız “yanlış bilgi verme” şeklinde algılanmış.

Belediyeyi ve verdiği yanlış bilgileri bir tarafa bırakalım, İstanbul’a armağan ettiği eserlerin bir bölümü hâlâ ayakta olan Fatih Sultan Mehmet’i turistlere bu heykelle mi tanıtmalıyız? Ve bunun yeri Yahya Kemal Parkı mı olmalıdır? Daha da önemlisi, ne zaman Fatih’i sadece İstanbul’u fetheden büyük padişah olarak resmetmeyi, heykellerini dikmeyi bırakacağız? Neden belediye Fatih’in kitaplara olan düşkünlüğünü ve tarihe, bilime ve resme sevgisini tanıtmaz? Neden askeriye onun mitolojiye olan ilgisini, Troia Savaşları’nın geçtiği bölgeyi ziyaretini heykelleştirmez? Herhalde bu, tarihe tek yönlü bakışımızdan kaynaklanıyor.

Diğer taraftan, Yahya Kemal’in yarattıklarına sırtımızı mı döneceğiz? Ustanın “aziz İstanbul”a bakan heykeli, yaklaşık 50 metre mesafeden devasa kaideli Fatih Sultan Mehmet’i seyrediyor. Elindeki baston kırık. İsminin geçtiği herhangi bir yazı yok. Heykelin ona ait olduğunu parkın isminden ve kaideye işlenmiş
“Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul!
Görmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer”
dizelerinden anlaşılıyor.

20.08.2009, Habervesaire